Ege'nin derinliklerinde Türkiye'nin en büyük mercan ormanı keşfedildi!

Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) tarafından Türkiye İş Bankasının desteğiyle yürütülen deniz araştırmaları, Ege Denizi ekosistemine dair önemli bir veriyi ortaya çıkardı. "R/V TÜDAV-Maru" araştırma gemisi, su altı robotları ve uzaktan kumandalı görüntüleme sistemleri (ROV) kullanılarak gerçekleştirilen çalışmalarda, Gökçeada ile Semadirek Adası arasında daha önce kaydı bulunmayan geniş bir mercan ormanı tespit edildi.

Kıyıdan 2 mil açıkta ve 70 metre derinlikte

Kıyıdan yaklaşık 2 deniz mili açıkta başlayan mercan toplulukları, 70 metre derinlikte başlayıp 120 metreye kadar devam ediyor. Elde edilen ilk bulgulara göre 2 kilometreden uzun bir alana yayılan bu yapı, Ege Denizi'nde hem Türkiye hem de Yunanistan kıyıları dahil bugüne kadar belgelenen en büyük mercan ormanı olma özelliğini taşıyor.

Türkiye’de mercanlara yönelik su altı araştırmaları geçmişte ağırlıklı olarak 30 ila 50 metre arasındaki derinliklerde sınırlı kalıyordu. İş Bankasının teknolojik altyapı ve araştırma desteğiyle yürütülen bu projede ise İstanbul Üniversitesi Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Onur Gönülal ve ekibi, uzaktan kumandalı cihazlarla 88 ve 98 metre derinliklere indi. Bu çalışma, Türkiye denizlerinde mezofotik (yarı karanlık) kuşakta kaydedilen en derin mercan verileri arasına girdi.

Yumuşak mercan türleri ve jeolojik yapı

Bölgede yer alan topluluklar, sert mercan resiflerinden farklı olarak "gorgon" ismiyle bilinen yumuşak mercan türlerinden meydana geliyor. Araştırmacılar, bu türlerin arasında Akdeniz genelinde az rastlanan ve daha çok Batı Akdeniz havzasında görülen familyaların da bulunduğunu bildirdi.

Mercan ormanının bulunduğu sahada dikkat çeken diğer unsurlar şunlar:

• Kalsiyum karbonat birikimi: Bölgede belirgin düzeyde kalsiyum karbonat yığılımı tespit edildi.

• Fay hatları ve gaz çıkışları: Su altındaki fay kırıkları ile tabandan yükselen su ve gaz çıkışlarının mercan kolonilerinin yerleşimiyle doğrudan bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.

• Ekosistem sağlığı: İncelenen mercanlarda iklim değişikliğine bağlı doku kaybı, lezyon veya toplu ölüm gibi olumsuz izlere rastlanmadı; kolonilerin sağlıklı yapısını koruduğu gözlendi.

Çalışmalar sonbaharda genişletilecek

Keşfedilen alan şu an için Türkiye kara suları sınırları içerisinde yer alıyor. Ancak mercan ormanının derinliğinin 200-300 metreye kadar inebileceği ve uluslararası sulara doğru uzanabileceği tahmin ediliyor.

TÜDAV bünyesindeki 6 kişilik bilim heyeti, bölgenin nihai sınırlarını, derinlik dağılımını ve barındırdığı olası yeni türleri haritalandırmak üzere eylül ve ekim aylarında yeni bir saha çalışması gerçekleştirecek. Araştırmadan elde edilecek nihai veriler, bölgenin resmi koruma alanı ilan edilmesi sürecinde temel bilimsel dayanak olarak kullanılacak.